7 juni 2022

Op weg naar steeds meer gezonde scholen

Leerlingen die gezond zijn, zitten vaak lekkerder in hun vel en presteren beter op school. Maar hoe zorg je ervoor dat de gezondheidsthema’s structureel een plekje krijgen binnen de school? Vanuit Samen Actief naar Gezondheid kunnen scholen in Dantumadiel en Noardeast-Fryslân zich aanmelden voor lokale subsidie voor het Gezonde School Project. Dit project past bij de ambities van JOGG (Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst) om de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder te maken.

De eerste zes scholen hebben zich al aangemeld, waaronder drie middelbare scholen en drie basisscholen. “Er kunnen nog meer bij”, zeggen Silvia de Roos en Lindy Feddema. Zij zijn vanuit de GGD Fryslân aangewezen als Gezonde School-adviseurs in deze regio. Zowel basisscholen, middelbare scholen, speciaal onderwijs en MBO  komen in aanmerking voor de subsidie. “Wij gaan met de deelnemende scholen in gesprek. We vragen wat de school nodig heeft. En daarmee gaan we aan de slag”, legt Silvia uit. De adviseurs leveren maatwerk want scholen kunnen kiezen uit verschillende thema’s: voeding, bewegen en sport, natuur en milieu, welbevinden, gezonde relaties & seksualiteit, mediawijsheid en roken, alcohol- en drugspreventie.

Scholen hebben behoefte aan begeleiding van experts

Er bestaat ook een landelijke subsidie voor het project Gezonde School, maar scholen in het noordoosten van Friesland maken daar nauwelijks gebruik van. Uit een enquête onder scholen in de gemeenten Noardeast-Fryslân en  Dantumadiel is gebleken dat de meeste scholen wel aan de slag willen met een gezondheidsthema, maar het mist ze aan kennis en vaardigheden om dit goed uit te werken. Ook hebben ze behoefte aan begeleiding van experts en een vorm van financiële ondersteuning. Lindy: “De drempel voor scholen is soms te hoog om de landelijk subsidie aan te vragen. Medewerkers verwachten dat ze aan allemaal eisen moeten voldoen. En dat het veel extra tijd kost. Wij hopen dat we scholen met de lokale subsidie op weg kunnen helpen om aan de slag te gaan met de Gezonde School-aanpak.” Silvia voegt er aan toe dat het vooral belangrijk is dat thema’s als gezonde voeding, water drinken en voldoende beweging een plekje krijgen in het schoolbeleid. “Af en toe een lesje over gezondheid lost niets op. Wij willen dat scholen er geregeld mee aan de slag gaan. Een enthousiast team is daarbij onmisbaar. Je moet dit met z’n allen doen. Als team, maar ook in samenwerking met de ouders en de leerlingen.”

Lindy en Silvia denken graag mee met de scholen

Veel scholen, ook in deze regio, doen best al veel doen op het gebied van gezondheid. “Vaak hoeven ze niets extra’s te doen. Integendeel. De Gezonde School-aanpak zorgt er juist voor dat je activiteiten en beleid ordent en goed met elkaar verbindt. Dan ontstaat er een integrale aanpak om aan gezondheid te werken. En het hoeft niet in één keer. We doen alles in kleine stapjes. Dat er nu zes scholen zijn die zich hebben opgegeven is een mooi begin. Maar wij hopen dat er nog veel meer bijkomen. Misschien zijn er leerkrachten die wel willen, maar die niet van deze subsidie afweten. Of ze zijn bang dat het toch teveel tijd gaat kosten. De scholen die meedoen zijn in elk geval enthousiast. Zij vinden het fijn dat ze begeleiding krijgen. Wij kijken per school naar de situatie en geven op basis daarvan advies”, stelt Silvia. Volgens de dames is inmiddels bewezen dat de Gezonde School-aanpak werkt. Bovendien krijgen scholen inzicht in hoe het staat met de gezondheid van hun leerlingen. En wat ze kunnen doen om hun leefstijl te verbeteren. Lindy: “In de gemeente Dantumadiel heeft 8% van de kinderen overgewicht. In de gemeente Noardeast-Fryslân is dit 12%. Het is goed als kinderen op school in aanraking komen met het maken van gezonde keuzes. En als je de schoolomgeving anders inricht, zorgt je ervoor dat de gezonde keuze ook een gemakkelijke keuze wordt. Voor iedereen.”

Samenwerken en korte lijnen

Het mooie van Samen Actief naar Gezondheid is dat verschillende partijen uit deze regio samenwerken aan een actieve leefstijl. “We werken samen met onder andere buurtsportcoaches en NME-centrum De Klyster. De lijnen zijn dus kort. En dat heeft ook voor de scholen weer voordelen. Wij kunnen de juiste verbindingen leggen”, zegt Silvia. “We gaan uit van de behoefte van de school en leggen niets op. Het enige wat wij graag willen bereiken is dat een gezonde leefstijl vanzelfsprekend wordt zodat kinderen en jongeren lekker in hun vel zitten.”

Wat is een Gezonde School?

De Gezonde School-aanpak helpt scholen planmatig en structureel te werken aan gezondheid en een gezonde leefstijl van leerlingen. De Gezonde School-pijlers zijn:

  • Gezondheidseducatie: in de lessen is er structurele aandacht voor gezondheid. Bijvoorbeeld door op een thema een lespakket uit te voeren.
  • Fysieke en sociale omgeving: gezond gedrag stimuleren door aanpassingen in de fysieke en sociale omgeving. Denk hierbij aan een beweegvriendelijk of ‘groen’ schoolplein en aan het betrekken van ouders bij Gezonde School.
  • Signaleren: gezondheidsproblemen worden gesignaleerd. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van een volgsysteem voor het bewegingsonderwijs of de sociaal emotionele ontwikkeling.
  • Beleid: alle maatregelen voor de gezondheid van leerlingen en leraren zijn vastgelegd in het schoolbeleid.

Als een school binnen een gekozen thema alle vier de pijlers van Gezonde School op orde heeft, krijgen zij een vignet voor Gezonde School met dat thema!